Casa e país

“E tu de quina casa ès?”, te preguntauen de petit es vielhs, e non tan vielhs, damb un arridolet de curiositat. S’eth mainatge ère un shinhau escarrabilhat encertaue a respóner: “De çò de…” o “d’es de..”, damb aqueres expressions bèn pròpries, e nomentaue era casa d’a on procedie era familha. Es cognòms semblauen anecdotics. D’auti non èrem capables de díder eth nòm, pr’amor qu’es pairs venguien d’un aute vilatge, e era casa a on demoràuem ère un pis com d’auti n’i a en ua madeisha bastissa. Ja se començaue a pèrder aquera abitud tan caracteristica des pòbles aranesi entà identificar a cadun pera sua “casa”. Encara ara tà saber-ne de quauquarrés, d’a on ven, de qui ei, s’emplegue eth nòm deth larèr, mès abantes que se desbrembe deth tot aguest patrimòni dera memòria populara, ei de laudar estudis coma er amiat a tèrme per Arturo Calbetò e Enrique Vidal sus eth nòm e eth plaçament des cases de Vielha entre 1850 e 1950 e que recuelh eth libre omonim editat recentament pera Fondacion deth Musèu Etnologic. Abantes qu’era societat aranesa se daurisse ara planvenguda diversitat d’origines e cambièsse era sua estructura sociau e economica, era casa determinaue ara persona, com se li dèsse esséncia e, per tant, identitat. Ère era condicion de possibilitat de cadun, coma aquerò que demore tostemp, ath hons de cada membre que en forme part, e l’estaque, volgue o non, ad aqueth grop. Èster volie díder èster de bèra casa. “Jacinta, casa e país”, ei era coneishuda òbra de Pepita Caubet. Eth títol exprèsse fòrça ben aqueth camin que va dera persona (subjècte), ara casa (que la determine) e eth país (a on demore). Eth país a cambiat, mès açò non esvite qu’exercisque un saludable dialòg damb aguesta tradicion qu’aué li permet reconéisher-se e compréner-se mielhor. E tu de qui ès?

(DIARI SEGRE, 23 de hereuèr de 2013)

Advertisements

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Cambiar )

Connecting to %s