Hè 700 ans

Er ostiu de 1313, ara hè 700 ans, siguec fòrça moigut entath pòble aranés. D’acòrd damb era relacion istorica recuelhuda en web der Archiu Generau d’Aran, podem confirmar qu’eth 25 de junhsèga, es conselhèrs amassadi ena glèisa de Sant Miquèu de Vielha dan instruccions as deputats entà que balhen fidelitat ath rei Jaime II en Lhèida, a cambi dera confirmacion des furs, privilègis e libertats. Eth 12 d’agost, es sindics e procuradors li prèsten jurament en Palai Reiau dera madeisha vila, en tot reconéisher-le coma “rei e senhor naturau”. E en un dia com ager, 23 d’agost, deth nomentat an, eth monarca autrege era Querimònia en Lhèida, vila que, mès ara man dera aluenhada Val (ara e mès alavetz), torne a èster scenari deth devier d’aguesta istòria singulara, qu’amasse en aqueth moment es usi e costums que ja regien era governabilitat deth país. Damb aguest motiu, convertit en simbèu dera identitat aranesa, era Paeria a dedicat ara Val eth sòn An d’Occitània, per mor tanben dera coneishuda efemeride de Murèth. Ei tot un esfòrç imaginar com deuie èster er Aran d’aqueri tempsi, laguens dera societat pirenènca dera baisha Edat Mejana, a despièch que, damb toti es obstacles des sègles de distància, es istoriaires ac poderien illustrar damb quauqui tasti documentaus. Mès facil ei intuir eth cambi que d’ençà d’alavetz a experimentat eth país, basat ena actualitat en ua economia toristica, fonamentaument de servicis. Er ostiu s’i manifèste coma ua sason que reclame compde de resultats, acusat enguan per ues expectatives negatives en començament (damb eth desbordament de Garona includit), es fruts des quaus s’an reviscolat en agost damb cèrta moderacion. Quauquarren demore, totun, d’ençà deth hons deth temps: eth combat entà que, de forma collectiva, pogam hèr d’aguesta ua tèrra un shinhau mès abitabla. Tan senzilh, e tan dificil. 

(DIARI SEGRE, 24 d’agost de 2013)

Advertisements

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Cambiar )

Connecting to %s