Capèles e santets

Es cabanes sigueren protagonistes arioan dera exposicion dera Fondacion deth Musèu Etnologic, qu’aguest 2013 complís 40 ans de subergessent prètzhèt a favor der auviatge aranés. Per ua logica contunhitat, es capèles e es santets li an prenut eth relèu ena naua mòstra, a punt de concludir. De bèra forma, es cabanes comunaus de pastor son bastisses que susvelhen eth còs dera incleméncia meteorologica, deth trabalh damb eth bestiar e era excursion tara montanha, mentre qu’es capèles, capeletes, pilarets e hornets que trobam ath long dera geografia aranesa s’encueden de sauvar er esperit deth mistèri dera vida. Atau ac explique mossen Amiell, tostemp ua referéncia, en corresponent article tara revista Tèrra Aranesa: “Eth mistèri dera vida se hège present damb aguesti signes [der espaci sagrat] mès enlà des causes que vedem e tocam”. Alavetz, non podem pas desbrembar es paraules sapientes de Mircea Eliade, istoriaire des religions, quan analise es “societats tradicionaus”, a on un lòc sagrat ei simbolizat per ua “dubertura” de cap tà ua auta “region cosmica”, en un moviment comunicatiu “damb eth cèu”. Aguesta comunicacion s’exprèsse “indistintament” per un “cèrt nombre d’imatges virades de cap tar axis mundi”. Eth nòste centeat de capèles e santets estienen aguest mon sagrat en miei dera montanha, a on hestejam es romiatges der afrairament comunautari (e qu’atau sigue per fòrça temps), ena dubertura tad aguest cèu e tath frair qu’è ath costat. D’aquiu qu’en fòrça d’aguestes trobades se’n hèsque eth repartiment deth pan e eth vin, coneishut coma era “caritat”. Es sants son d’aguesta forma mès que simples imatges. Son “imatges d’ua dubertura” essenciau, ontologica, pr’amor que consagren era tèrra a on demoren e la conformen de cap tà un “nau naishement”, que “compromet era existéncia dera comunautat tota sancera”. Eliade avertís: “Non podem pas víuer sense ua dubertura de cap tara transcendéncia”.

(DIARI SEGRE, 21 de seteme de 2013)

Advertisements

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Cambiar )

Connecting to %s