Maquis

D’ençà dera hièstra deth sosterranh ludregen uns uelhs que campen espaurits eth pas fèrm des bòtes que caushiguen eth carrèr. Aguesti mainatges sarren fòrt era man des sòns pairs, que hè dies auien trobat entre es milhòcs as guerrilhèrs vengudi de França, fòrça d’eri dera Resisténcia, entà sajar de restaurar era Espanha republicana, damb caplòc provisionau en Vielha. Es maquis demorauen eth supòrt internacionau des Aliats. Enganhadi dilhèu per ua esperança. Un d’aguesti mainatges qu’ara se les guarde ja shumaue que quauquarren d’extraordinari anaue a succedir, perque d’un dia tà un aute, en tot baishar dera montanha, descurbic eth camin estornejat peth rastre d’ua preséncia estonanta ena vida vidanta deth trabalh de pagés. Dies abantes, a bèri maquis ja les auien susprenut en tot panar bèra garia entà trèir-se era hame, amagadi entre bordaus, bòsqui e montanhes. Mentretant, er exercit espanhòl ja auie recebut avertiments qu’ère possibla ua incursion tara Val d’Aran, isolada dera Peninsula e de facil accès peth costat francés. Diuèrses divisions s’apropèren tara frontièra. Combats en Les, Bossòst (d’a on ère Juan Blázquez), Canejan, Salardú, especiaument crudenti en Es Bòrdes, deishèren es mòrts qu’era istòria sòl desbrembar: èren maquis, soldats, vesins. Persones eth valor de totes eres n’ei autant de sagrat. Aqueth dia d’octobre de 1944, eth dia dera incursion, ara hè 70 ans, i auie ua nòça en Les, títol qu’entèste eth documentau elaborat per Mireia Boya entà recuélher eth testimòni d’aqueri mainatges, qu’aué, ja grani, mos dan compde dera pròpria viuença, en uns pòbles heridi pera hame e era guèrra, que conformen era memòria conservada ençà dera Istòria, damb eth desir universau de patz e libertat.

(DIARI SEGRE, 1 de noveme de 2014)

Advertisements

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Cambiar )

Connecting to %s