Nau autogovèrn

Se ben era Val d’Aran mantenguec es institucions pròpries dempús deth Decrèt de Naua Planta, non siguec enquia 1991 en qué les recuperèc, ja ena naua etapa democratica, dempús dera sua abolicion en 1834. D’aquerò ne hè enguan 25 ans, motiu entara celebracion, eth balanç e, sustot, un nau impuls a compdar dera experiéncia apilerada. Eth Conselh actuau ei neishut per via descendenta, pr’amor qu’es competéncies son exercides a trauèrs dera delegacion des madeishes de part dera Generalitat, damb qui li estaque ua fòrta dependéncia financèra, en contrast damb eth Conselh istoric desvolopat per via ascendenta, d’ençà dera basa des sòns vilatges e familhes, damb es sòns Conselhs de Terçon, igualadi toti, aumens en signe dera vestidura qu’encara consèrven es conselhèrs guarnidi damb era madeisha capa. Mès enlà des romanticismes que s’i poguen evocar, d’aquera societat luenhana, mès isolada, endogamica e controtlada, com ei facil supausar, er autogovèrn poderie virar de cap tà nau vitalisme sociau, a despièch de tot, se vò subergésser coma era institucion de referéncia tàs sòns abitants. N’eth romanticisme deth linhatge ne tanpòc eth racionalisme heired que le condamnèc en sègle XIX en seràn era solucion. Era idèa d’autogovèrn, pleament vigenta, ei (neo)illustrada, pr’amor qu’implique autonomia e libertat, a on era governabilitat aurie de perméter ua mielhor vida entà uns ciutadans non sosmetudi a cap tipe de dominacion (democràcia) e sonque amassadi peth ben e era rason comuns e es normes acceptades liurament. Er autogovèrn non ei isolament, senon dubertura, intersubjectivitat e comunicacion. E aguest n’ei encara eth sòn principau rèpte.

(DIARI SEGRE, 27-5-2016)

Advertisements

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Cambiar )

Connecting to %s