Author: Amador

M’avertissen dera prauba cobertura informativa der esbauçament deth tunèu que n’a hèt eth Govèrn d’Aran mejançant era sua plana wèb, surtot s’ac comparam damb eth seguiment que n’ha hèt tant Foment coma era Generalitat. Efectivament, era informacion (servici public) ena wèb se limite ara publicacion d’ua vintia de fòtos. N’ua linha d’explicacion. Coma me didien, non se sap s’a caigut un meteorit, se i a agut ua explosion, se i a victimes. Arren d’arren. Se demòstre un còp mès qu’eth Govèrn d’Aran ère pendent d’ua auta causa: hèr tapatge, cercar era bronca, organizar actes d’adesion damb quate drapèus. Quin servici d’informacion? Pura propaganda de partit emplegant es recorsi des Institucions.

Despús dera reobertura deth tunèu de Vielha, ei ora dera analisi tranquilla sus era gestion der esbauçament per cadun des implicadi:

1. Es professionaus. Eth dispositiu desplegat de Pompièrs, servicis sanitaris, mossos d’esquadra, amassa damb es 200 tecnics, operaris… de Foment, a demostrat era sobrada capacitat des nòsti professionaus entà afrontar situacions de crisi. A toti eri, eròis anonims, les deuem fòrça ena proteccion des persones.

2. Eth sector deth torisme. Era sua preocupacion, incrementada per ua temporada dura pera manca de nhèu e d’alternatives ath monucultiu blanc, l’a possat ara logica demana de solucions immediates entà recuperar era normalitat. Es opinions e propòstes d’aguest sector, liderat, aumens en terrèn morau, pera accion decidida des ostalèrs, hèn patents era vitalitat dera nòsta societat civil.

3. Es ciutadans en conjunt. Toti auem tornat a èster conscients un còp mès deth besonh de melhorar es infraestructures deth país e de connexion damb es territòris deth costat espanhòu. Totun, ei chocant constatar qu’a estat aguest determinisme geografic, qu’en segle XXI mos cau superar, eth qu’a ajudat a bastir era nòsta identitat.

4. Es responsables publics. Eth Síndic Barrera s’a erigit eneth lidèr populista per excelléncia. Eth populisme ei per definicion extravagant e incoerent. Contrari en 2000 ath nau tunèu, a cargat contra Foment entà daurir-le lèu. Despús de cargar contra Foment, a estat eth prumèr en passar peth tunèu tornat a daurir entorniat per drapèus aranesi entà reivindicar sei cap ce qué. ¿Dilhèu vò assomir era competéncia d’ua infraestructura der Estat? Deu èster era manèra qu’a eth Govèrn d’amagar era sua feblesa. Totun, non podíem demorar ua auta causa deth nòste representant mens exquisit enes formes (damb embaishadors atau, vau mès non gésser de casa). En lòc de representar dignament Aran e de servir as ciutadans deth país, a assomit eth papèr deth lidèr dera oposicion catalana. ¿E despús parle dera sobirania aranesa? En fin…

Bèth temps a qu’era politica deth Síndic ei clara: esbauçar. Despús deth dangerós esbauçament de part deth tunèu, que fotunosament non a provocat desgràcies personaus, Carlos Barrera a decidit esbauçar toti es pònts de dialòg damb eth govèrn catalan e der Estat. Tà parlar, tà negociar, ei imprescindible èster ben educat, reconéisher ar aute entà aquerir aquera autoritat que te permet obtier solucions. Mès non. A tres mesi des eleccions, ena sedença deth Govèrn d’Aran an optat per profitar es desgràcies entà perfilar eth sòn costat mens amable. Eth triomf deth barroerisme.

Abantes d’èster cap de Comunicacion de Barrera, er inefable Colomines proposèc ua interessanta conferéncia damb era descripcion següenta:

(Diari civic, 24 de noveme de 2004)

Non vos a semblat interessant? Supòsi qu’eth nòste cap de Comunicacion favorit aurà recuelhut de prumèra man fòrça materiau d’ençà qu’ei en Govèrn. Demoram damb illusion era sua conferéncia.

Dues hemnes progressistes son protagonistes entà nosati. Ségolène Royal, candidata socialista tara presidéncia dera Republica Francesa, reivindique en un míting era « França diuèrsa » deuant era concepcion barrada e excludenta dera dreta. Manuela de Madre, vicepresidenta deth PSC, visite Aran entà encoratjar as progressistes deth país, e eth secretari generau d’UA, Paco Boya, que l’acompanhe, proclame qu’UA ei en disposicion d’assomir responsabilitats de govèrn e d’impolsar ua auta manèra de governar des d’un projècte integrador que destèrre d’un còp en sectarisme de CDA en Conselh Generau e enes municipis, e des deth respècte as persones que viuen e trebalhen en Aran.

Deuant es naui rèptes dera societat, aguest ei er orizon (es « desirs de futur », segontes Ségolène Royal) de toti es progressistes: liderar era societat sintetizant era sua diversitat. Mentre era dreta francesa, espanhòla e aranesa s’apròpien des drapèus nacionaus, es progressistes an per drapèu era recerca deth progrès entà toti e eth respècte entà cadun. Coma afirme era candidata francesa, es progressistes non an de preguntar d’a on vien es ciutadans, senon tà on vòlen anar amassa.

Es tempsi nauèri qu’Unitat d’Aran a diagnosticat en ua recenta convencion entà renauir era politica ben exigissen qu’entad aguest an qu’encetam un nau govèrn s’instaure en Conselh Generau d’Aran.

Mès d’ua decada de govèrns mediòcres amiadi per CDA e peth sòn cap visible, Carlos Barrera, an balhat ua vision prauba de país, tan des deth punt de vista intellectuau e culturau coma de progrès nacionau. Aran a demorat aletargat per ues institucions barrades en eres madeishes afectades peth sectarisme mès descarnat.

Darrèrament, çò de mès grèu qu’imprègne as nautes institucions deth país ei era incapacitat des sòns maxims responsables entà reconéisher era aportacion der Aute, en sentit mès generau, d’aquest que, ben des dera societat civil ben des dera madeisha classa politica, non compartís ath cent per cent eth sòn projècte.

Coma proclame eth document dera Convencion, deth quau è pogut hèr quauqua aportacion e enquia è pogut presentar, « era societat, frut dera sua complexitat, non a de besonh govèrns jerarquizadi ne personalismes autoritaris que centralizen eth podèr ». De hèt, « es procediments son peth dessús des estructures ». En resum, « era bona governança deth país cerque eth refòrç dera coesion sociau e politica, era participacion, era cooperacion e eth compromés ».

Eth nuclèu dera propòsta ei « era collaboracion entre es Institucions d’Aran e era societat civila damb era perspectiva de regular es ahèrs collectius damb critèris d’interès public ». Çò que se prepause « ei tant era reforma dera Administracion coma ua revision des deuers e activitats qu’an d’acomplir es Institucions ».

D’aquiu es propòstes entà reformar eth reglament deth Conselh entà que fin finau devengue era assemblada que represente era sobirania deth país coma organ collegiat de debat e representacion territoriau (terçons), clarament diferenciat der organ executiu deth Govèrn d’Aran. D’aquiu era volentat entà dignificar era figura deth Síndic coma figura de consens e fòrt lideratge, peth dessús de sectarismes e lutes politiques de baisha volada.

Se tracte, en definitiva, « d’aportar innovacion, creativitat, dialòg e lideratge entà passar der autoritarisme ara participacion democratica e responsabla des ciutadans en un país qu’a de besonh naues formes e nau govèrn ».

Bon an a toti!

Diu mèn, Diu mèn, per qué è abandonat aguest mèn blòg? Ja non. Ara sajarè de retornar ara activitat perduda despús d’uns dies de viatge pera Roma imperiau e decadent. I a tanta causa a remercar de Roma que non acabaríem: i a era Roma antiga, era paleocristiana, era medievau, era renaishentista (esplendorosa) e era barròca, damb ua arquitectura, pintura e escultura espectaculares. I a tanben era Roma eclectica, capitau d’Itàlia, e tanben era Roma fascista… Roma, caplòc d’Itàlia, país deth G-8, mès non per açò mens lorda e caotica, envielhida e bric modèrna, fascinantment decadenta. Ua auta Roma.

Cada pas, cada movement, se neurís d’un còp de surpresa artistica. En un cornèr quinsevolh ua òbra d’art subergés interpelanta. Mentre admires era beresa dera glèisa de San Luigi dei Francesi, de patac, ena ermita laterau quèrra, tres pintures de Caravaggio escenifiquen era vocacion de Sant Matèu. Quin Jesús tan beròi en aguest conjut d’equilibri que lute torturadament entà gésser dera ombra. Quin Jesús tan beròi qu’emergís d’un magma d’ombra que le conten e deth quau semble liberar-se parciaument suggerint era totalitat dera anima de cadun des peronatges en escèna. Quina emocion tan reveladora! Meraviglia dell’Arte, / Stupor de la Natura / Se ben bersaglio poi di rea fortuna. Son es vèrsi que G. C. Gigli dediquèc ath pintor.

Desiri tornar-i…

Non ei era Constitucion que mès desiraríem: republicana, laica e federau. Mès era aprovacion deth nau Estatut catalan a suposat un pas reformista en un sentit federalista e sociau qu’imiten dejà ues autes Comunautats Autonomes.

Ath delà, aué mès que jamès cau restablir es bones relacions damb eth conjunt d’Espanha. D’aquiu era preséncia deth president Montilla en Madrid tà commemorar er aniversari dera Constitucion. Tanben ei un deuer institucionau de qui ostente era mès nauta representacion der Estat en Catalonha. Era Generalitat ei Estat!

Per cèrt, eth respècte ara legalitat tanben fòrce a plaçar eth drapèu espanhòu arriat en Departament de Governacion.

Eth madeish sentit institucionau aurie agut de possar ath Síndic d’Aran a assistir ara presa de possession deth nau President dera Generalitat. A on ère aqueth dia Carlos Barrera? S’auesse estat Artur Mas qui prenie possession, i aurie assistit? Ad aguest grad de partidisme arriben es nòsti dirigents?

Es socialistes son fòrça satisfèts. Ager assistí ath dinar qu’eth PSC des Comarques de Lhèida aufric a toti aqueri que collaborèren ena campanha electorau. Un emocionat Jordi William destaquèc eth déuer de tot politic entà servir ath ciutadan e un non mens arregraït Quim Llena, eth conselhèr deth Pirenèu, convidèc as assistents a elaborar un discors mès contundent e clar, damb ambicion e identitat pròpria. En tot hèr autocritica per uns resultats insatisfactòris, maugrat que Lhèida siguec era demarcacion que parèc mès eth còp, eth conselhèr e prumèr secretari reivindiquèc eth papèr deth socialisme catalan entath progrès des comarques de Lhèida.

Un projècte entà renauir era manèra de hèr politica coe enes sectors progressistes dera societat, que comprenen que s’a acabat era epòca des govèrns autoritaris, jerarquizadi e centralizadi. En Aran, eth pròplèu deputat e representant deth país en Parlament, Paco Boya, ne comence a dar mòstres clares deuant es formes de vielh regim deth govèrn de Barrera. Es valors dera bona governança (cooperacion, repartiment de responsabilitats, integracion) son era melhor carta de presentacion d’un nau projècte progressista entàs nòstes tèrres.

Cèrtament, non mos dèishe de chocar era capacitat d’adaptacion camaleonica ath miei politic e mediatic de quaqu’un, que non dubte en cambiar uns principis per uns auti, s’atau ac requerís era possibilitat de medrar. Ja passe soent enes govèrns, ara qu’èm en etapa de cambis.

En Executiu aranés, sense anar mès luenh, auem bèra mòstra exemplarizanta. Aué foti a parir ath Síndic e deman au lequi eth cu. Aué critiqui ua publicacion e deman m’i publiquen un article. Admirable, admirable…